Ahmed Adel Mansour Kamar ORCID iD Alexandru Ioan Cuza University, Faculty of Biology; UMF, Department of Orthopedics and Traumatology Romania
Doctoral School, Alexandru Ioan Cuza University, Department of Biology, Faculty of Biology, IASI 700505, Iasi, Romania;
Clinical Recovery Hospital (Recuperare), UMF, Department of Orthopedics and Traumatology, IASI 700661, Iasi, Romania.
https://orcid.org/0009-0003-9366-9386
Ioannis Mavroudis ORCID iD Faculty of Health Sciences, Aristotle University of Thessaloniki Greece
Neurosciences Department, Leeds Teaching Hospitals NHS Trust, Leeds LS1 3EX, UK
Laboratory of Neuropathology & Electron Microscopy, School of Medicine, Faculty of Health Sciences, Aristotle University of Thessaloniki (AUTH), 54124 Thessaloniki, Greece.
mavroudis@nhs.net,
https://orcid.org/0000-0001-9844-4010
Roxana Cojocariu
Stefan cel Mare University of Suceava Romania
Stefan cel Mare University of Suceava, Suceava, Romania.
Alin Ciobica ORCID iD Alexandru Ioan Cuza University (UAIC), Department of Biology, Faculty of Biology; “Ioan Haulica” Institute, Apollonia University;
"Olga Necrasov" Center, Biomedical Research Group, Romanian Academy Romania
Alexandru Ioan Cuza University (UAIC), Department of Biology, Faculty of Biology, IASI 700505, Iasi, Romania; “Ioan Haulica” Institute, Apollonia University, Păcurari Street 11, 700511 Iasi, Romania;
"Olga Necrasov" Center, Biomedical Research Group, Romanian Academy, Iasi, 700481 Iasi, Romania;
Academy of Romanian Scientists, 050094 Bucuresti, Romania.
Bogdan Gurzu ORCID iD Grigore T. Popa University of Medicine and Pharmacy Romania
Grigore T. Popa University of Medicine and Pharmacy, 700115 Iasi, Romania.
bgurzu@yahoo.com,
https://orcid.org/0000-0002-1834-9142
Otilia Novac ORCID iD Grigore T. Popa University of Medicine and Pharmacy Romania
Grigore T. Popa University of Medicine and Pharmacy, 700115 Iasi, Romania.
otilia76@gmail.com,
https://orcid.org/0000-0002-4708-3603
Bogdan Novac ORCID iD Grigore T. Popa University of Medicine and Pharmacy Romania
Grigore T. Popa University of Medicine and Pharmacy, 700115 Iasi, Romania.
bogdannvc@gmail.com,
https://orcid.org/0000-0003-4501-1718
Mihai Hogas ORCID iD University of Medicine and Pharmacy, Grigore T. Popa Romania
University of Medicine and Pharmacy, “Grigore T. Popa”, Iași, Romania.
mihaimmh@yahoo.com,
https://orcid.org/0000-0002-8501-7279
BRAIN. Broad Research in Artificial Intelligence and Neuroscience
Volume: 17 |
Issue: 3 |
Occupational Whole-Body Vibration and Subclinical Mild Traumatic Brain Injury: A Hypothesis on an Oxidative Stress–Mediated Pathway to Neurodegeneration
Ahmed Adel Mansour Kamar -
Alexandru Ioan Cuza University, Faculty of Biology; UMF, Department of Orthopedics and Traumatology (RO),
Ioannis Mavroudis -
Faculty of Health Sciences, Aristotle University of Thessaloniki (GR),
Roxana Cojocariu -
Stefan cel Mare University of Suceava (RO),
Alin Ciobica -
Alexandru Ioan Cuza University (UAIC), Department of Biology, Faculty of Biology; “Ioan Haulica” Institute, Apollonia University;
"Olga Necrasov" Center, Biomedical Research Group, Romanian Academy (RO),
Bogdan Gurzu -
Grigore T. Popa University of Medicine and Pharmacy (RO),
Otilia Novac -
Grigore T. Popa University of Medicine and Pharmacy (RO),
Bogdan Novac -
Grigore T. Popa University of Medicine and Pharmacy (RO),
Mihai Hogas -
University of Medicine and Pharmacy, Grigore T. Popa (RO),
Abstract
العنوان:
الاهتزاز المهني للجسم بالكامل وإصابات الدماغ الرضّية الخفيفة تحت السريرية: فرضية حول مسار تتوسطه حالة الإجهاد التأكسدي ويؤدي إلى التنكس العصبي
المؤلفون:
أحمد عادل منصور قمر، إيوانيس مافروديس، روكسانا كوجوكاريو، ألين تشيوبيكا، بوغدان غورزو، أوتيليا نوفاك، بوغدان نوفاك، ميهاي هوغاش
الملخص:
يُعدّ التعرض المهني طويل الأمد للاهتزازات منخفضة التردد التي تؤثر في الجسم بالكامل (WBV) عامل خطر معروفًا للإصابة باضطرابات الجهاز العضلي الهيكلي. ونظرًا إلى أن القوى الميكانيكية تنتقل عبر أنحاء الجسم، فمن المعقول أن تمتد تأثيرات مماثلة إلى الجهاز العصبي المركزي (CNS)، وإن كان هذا الاحتمال لا يزال غير مدروس بما يكفي. وتشير أدلة علمية ناشئة إلى أن التعرض لاهتزاز الجسم بالكامل قد يكون مصدرًا لإصابات مجهرية دماغية متكررة دون ظهور أعراض سريرية واضحة، توصف بأنها إصابات دماغية رضّية طفيفة (mi-TBI). ولا تؤدي هذه التأثيرات منخفضة الشدة إلى أعراض سريرية فورية أو تغيرات يمكن كشفها باستخدام التصوير العصبي التقليدي، مثل التصوير المقطعي المحوسب (CT) أو التصوير بالرنين المغناطيسي (MRI)، لكنها قد تتراكم وتُسهم في اختلال وظائف الخلايا العصبية بصورة متأخرة وفي عواقب عصبية طويلة الأمد.
ويبدو أن الإجهاد التأكسدي يؤدي دورًا محوريًا في هذه العملية؛ إذ قد تؤدي زيادة إنتاج أنواع الأكسجين التفاعلية، بالتزامن مع ضعف آليات الدفاع المضادة للأكسدة، إلى بيروكسدة الدهون، واختلال وظائف الميتوكوندريا، والالتهاب العصبي، واضطراب سلامة الحاجز الدموي الدماغي. وقد ثبت وجود آليات مماثلة في الأنسجة الطرفية المعرضة للاهتزاز، مما يدعم معقولية حدوث تأثيرات مشابهة في الجهاز العصبي المركزي.
تتناول هذه المراجعة فرضية إسهام التعرض المزمن لاهتزاز الجسم بالكامل في اختلال التوازن التأكسدي داخل الجهاز العصبي المركزي وفي المراحل المبكرة من عمليات التنكس العصبي. ويُولى اهتمام خاص للمؤشرات الحيوية للإجهاد التأكسدي، بما فيها المالون ثنائي الألدهيد (MDA)، وديسميوتاز فوق الأكسيد (SOD)، والغلوتاثيون بيروكسيداز (GPx)، والكاتالاز (CAT)، بوصفها أدوات محتملة للكشف عن التغيرات الدماغية تحت السريرية. كما يُسلَّط الضوء على التقييم الوظيفي العصبي والتقنيات الناشئة، مثل الأدوات القائمة على الواقع الافتراضي، للكشف عن التغيرات المعرفية الدقيقة.
ومن خلال الجمع بين المنظورات الآلية والجزيئية والمهنية، نقترح إطارًا مفاهيميًا يُنظر فيه إلى اهتزاز الجسم بالكامل باعتباره مصدرًا محتملًا لإصابات الدماغ الرضّية الخفيفة تحت السريرية (m-TBI). ومع ذلك، لا تزال هذه الفرضية تستند أساسًا إلى أدلة غير مباشرة، وتتطلب التحقق منها عبر دراسات مهنية تُجرى على البشر.
Vibrations professionnelles du corps entier et traumatisme crânien léger subclinique : hypothèse d’une voie vers la neurodégénérescence médiée par le stress oxydatif
Ahmed Adel Mansour Kamar, Ioannis Mavroudis, Roxana Cojocariu, Alin Ciobica, Bogdan Gurzu, Otilia Novac, Bogdan Novac, Mihai Hogas
L’exposition professionnelle prolongée aux vibrations du corps entier (VCE) de basse fréquence est un facteur de risque reconnu de troubles musculosquelettiques. Étant donné que les forces mécaniques se transmettent à l’ensemble de l’organisme, des effets similaires pourraient vraisemblablement s’étendre au système nerveux central (SNC), bien que cette possibilité demeure insuffisamment étudiée. Des données récentes suggèrent que l’exposition aux VCE pourrait constituer une source de microtraumatismes cérébraux subcliniques répétés, décrits comme des traumatismes crâniens minimes (mi-TBI). Ces atteintes de faible intensité ne provoquent ni symptômes cliniques immédiats ni anomalies décelables par les techniques conventionnelles de neuroimagerie (tomodensitométrie ou IRM), mais pourraient s’accumuler et contribuer à un dysfonctionnement neuronal différé ainsi qu’à des conséquences neurologiques à long terme. Le stress oxydatif semble jouer un rôle central dans ce processus. Une production accrue d’espèces réactives de l’oxygène, associée à une altération des défenses antioxydantes, pourrait entraîner une peroxydation lipidique, un dysfonctionnement mitochondrial, une neuroinflammation et une perturbation de la barrière hématoencéphalique. Des mécanismes similaires sont établis dans les tissus périphériques exposés aux vibrations, ce qui renforce la plausibilité d’effets analogues sur le SNC. Cette revue examine l’hypothèse selon laquelle l’exposition chronique aux VCE contribue à un déséquilibre oxydatif du SNC et à des processus neurodégénératifs précoces. Une attention particulière est accordée aux biomarqueurs du stress oxydatif — notamment le malondialdéhyde (MDA), la superoxyde dismutase (SOD), la glutathion peroxydase (GPx) et la catalase (CAT) — en tant qu’outils potentiels de détection d’altérations cérébrales subcliniques. Par ailleurs, l’évaluation neurofonctionnelle et les technologies émergentes, telles que les outils fondés sur la réalité virtuelle, sont mises en avant pour détecter des changements cognitifs subtils. En intégrant les perspectives mécanistiques, moléculaires et professionnelles, nous proposons un cadre conceptuel dans lequel les VCE sont considérées comme une source potentielle de traumatisme crânien léger subclinique (m-TBI). Toutefois, cette hypothèse repose encore principalement sur des données indirectes et nécessite une validation par des études menées auprès de populations professionnellement exposées.
Zawodowe narażenie na drgania całego ciała a subkliniczny łagodny uraz mózgu: hipoteza szlaku prowadzącego do neurodegeneracji za pośrednictwem stresu oksydacyjnego
Autorzy:
Ahmed Adel Mansour Kamar, Ioannis Mavroudis, Roxana Cojocariu, Alin Ciobica, Bogdan Gurzu, Otilia Novac, Bogdan Novac, Mihai Hogas
Streszczenie:
Długotrwałe narażenie zawodowe na drgania całego ciała (WBV) o niskiej częstotliwości jest uznanym czynnikiem ryzyka zaburzeń układu mięśniowo-szkieletowego. Ponieważ siły mechaniczne przenoszą się na cały organizm, można przypuszczać, że podobne skutki mogą obejmować również ośrodkowy układ nerwowy (OUN), chociaż zagadnienie to pozostaje niewystarczająco zbadane. Pojawiające się dowody sugerują, że narażenie na WBV może być źródłem powtarzających się subklinicznych mikrourazów mózgu, określanych jako minimalne urazy mózgu (mi-TBI). Takie urazy o niewielkim nasileniu nie wywołują natychmiastowych objawów klinicznych ani nieprawidłowości wykrywalnych w konwencjonalnych badaniach neuroobrazowych (TK lub MRI), lecz mogą się kumulować i przyczyniać do opóźnionych zaburzeń czynności neuronów oraz długoterminowych następstw neurologicznych. Kluczową rolę w tym procesie wydaje się odgrywać stres oksydacyjny. Zwiększona produkcja reaktywnych form tlenu w połączeniu z osłabieniem mechanizmów obrony antyoksydacyjnej może prowadzić do peroksydacji lipidów, dysfunkcji mitochondriów, neurozapalenia oraz uszkodzenia bariery krew–mózg. Podobne mechanizmy zostały potwierdzone w tkankach obwodowych narażonych na drgania, co przemawia za możliwością występowania analogicznych skutków w OUN. Niniejszy przegląd analizuje hipotezę, zgodnie z którą przewlekłe narażenie na WBV przyczynia się do zaburzenia równowagi oksydacyjnej w OUN i wczesnych procesów neurodegeneracyjnych. Szczególną uwagę poświęcono biomarkerom stresu oksydacyjnego — w tym dialdehydowi malonowemu (MDA), dysmutazie ponadtlenkowej (SOD), peroksydazie glutationowej (GPx) i katalazie (CAT) — jako potencjalnym narzędziom wykrywania subklinicznych zmian w mózgu. Ponadto wskazano na znaczenie oceny neurofunkcjonalnej i nowych technologii, takich jak narzędzia oparte na rzeczywistości wirtualnej, w wykrywaniu subtelnych zmian poznawczych. Łącząc perspektywy mechanistyczną, molekularną i medycyny pracy, proponujemy model koncepcyjny, w którym WBV uznaje się za potencjalne źródło subklinicznego łagodnego urazu mózgu (m-TBI). Hipoteza ta opiera się jednak głównie na dowodach pośrednich i wymaga potwierdzenia w badaniach z udziałem osób narażonych zawodowo.
Vibración ocupacional de cuerpo entero y traumatismo craneoencefálico leve subclínico: una hipótesis sobre una vía hacia la neurodegeneración mediada por estrés oxidativo
Autores:
Ahmed Adel Mansour Kamar - Alexandru Ioan Cuza University, Faculty of Biology; UMF, Department of Orthopedics and Traumatology (RO)
Ioannis Mavroudis - Faculty of Health Sciences, Aristotle University of Thessaloniki (GR)
Roxana Cojocariu - Stefan cel Mare University of Suceava (RO)
Alin Ciobica - Alexandru Ioan Cuza University (UAIC), Department of Biology, Faculty of Biology; “Ioan Haulica” Institute, Apollonia University; "Olga Necrasov" Center, Biomedical Research Group, Romanian Academy (RO)
Bogdan Gurzu - Grigore T. Popa University of Medicine and Pharmacy (RO)
Otilia Novac - Grigore T. Popa University of Medicine and Pharmacy (RO)
Bogdan Novac - Grigore T. Popa University of Medicine and Pharmacy (RO)
Mihai Hogas - University of Medicine and Pharmacy, Grigore T. Popa (RO)
Resumen
La exposición ocupacional prolongada a vibraciones de baja frecuencia de cuerpo entero (WBV) es un factor de riesgo reconocido para los trastornos musculoesqueléticos.
Dado que las fuerzas mecánicas se transmiten de forma sistémica, es plausible que efectos similares se extiendan también al sistema nervioso central (SNC), aunque este aspecto sigue estando insuficientemente investigado.
La evidencia emergente sugiere que la exposición a WBV puede actuar como una fuente de microtraumatismos cerebrales subclínicos repetitivos, descritos como traumatismos craneoencefálicos mínimos (mi-TBI).
Estas agresiones de baja intensidad no producen síntomas clínicos inmediatos ni anomalías detectables mediante neuroimagen convencional, como tomografía computarizada (TC) o resonancia magnética (RM), pero pueden acumularse y contribuir a una disfunción neuronal tardía y a consecuencias neurológicas a largo plazo.
El estrés oxidativo parece desempeñar un papel central en este proceso.
El aumento de la producción de especies reactivas de oxígeno, combinado con una disminución de las defensas antioxidantes, puede inducir peroxidación lipídica, disfunción mitocondrial, neuroinflamación y alteración de la barrera hematoencefálica.
Mecanismos similares están bien establecidos en tejidos periféricos expuestos a vibraciones, lo que respalda la plausibilidad de efectos análogos en el SNC.
Esta revisión examina la hipótesis de que la exposición crónica a WBV contribuye al desequilibrio oxidativo del SNC y a procesos neurodegenerativos tempranos.
Se presta especial atención a biomarcadores de estrés oxidativo —entre ellos malondialdehído (MDA), superóxido dismutasa (SOD), glutatión peroxidasa (GPx) y catalasa (CAT)— como posibles herramientas para detectar alteraciones cerebrales subclínicas.
Además, se destacan la evaluación neurofuncional y tecnologías emergentes, como las herramientas basadas en realidad virtual, para detectar cambios cognitivos sutiles.
Mediante la integración de perspectivas mecanísticas, moleculares y ocupacionales, proponemos un marco conceptual en el que la WBV se considera una posible fuente de traumatismo craneoencefálico leve subclínico (m-TBI).
Sin embargo, esta hipótesis sigue sustentándose principalmente en evidencia indirecta y requiere validación mediante estudios ocupacionales en humanos.
Професійний вплив вібрації на все тіло та субклінічна легка черепно-мозкова травма: гіпотеза про опосередкований оксидативним стресом шлях до нейродегенерації
Автори:
Ahmed Adel Mansour Kamar, Ioannis Mavroudis, Roxana Cojocariu, Alin Ciobica, Bogdan Gurzu, Otilia Novac, Bogdan Novac, Mihai Hogas
Анотація:
Тривалий професійний вплив низькочастотної вібрації на все тіло (WBV) є визнаним чинником ризику захворювань опорно-рухового апарату. Оскільки механічні сили передаються по всьому організму, можна припустити, що подібний вплив поширюється і на центральну нервову систему (ЦНС), хоча це питання залишається недостатньо дослідженим. Нові наукові дані свідчать про те, що вплив WBV може бути джерелом повторюваних субклінічних мікротравм головного мозку, які описують як мінімальну черепно-мозкову травму (mi-TBI). Такі ушкодження низької інтенсивності не спричиняють негайних клінічних симптомів або змін, які можна виявити за допомогою традиційних методів нейровізуалізації (КТ чи МРТ), проте можуть накопичуватися та сприяти відстроченим порушенням функціонування нейронів і довгостроковим неврологічним наслідкам. Центральну роль у цьому процесі, ймовірно, відіграє оксидативний стрес. Посилене утворення активних форм кисню в поєднанні з ослабленням антиоксидантного захисту може спричиняти перекисне окиснення ліпідів, мітохондріальну дисфункцію, нейрозапалення та порушення цілісності гематоенцефалічного бар’єра. Подібні механізми вже встановлено в периферичних тканинах, що зазнають впливу вібрації, а це підтверджує правдоподібність аналогічних ефектів у ЦНС. У цьому огляді розглянуто гіпотезу, згідно з якою хронічний вплив WBV сприяє порушенню окисно-відновного балансу в ЦНС та раннім нейродегенеративним процесам. Особливу увагу приділено біомаркерам оксидативного стресу, зокрема малоновому діальдегіду (MDA), супероксиддисмутазі (SOD), глутатіонпероксидазі (GPx) і каталазі (CAT), як потенційним засобам виявлення субклінічних змін головного мозку. Крім того, підкреслено значення нейрофункціонального оцінювання та новітніх технологій, зокрема інструментів на основі віртуальної реальності, для виявлення незначних когнітивних змін. Поєднуючи механістичний, молекулярний та професійно-гігієнічний підходи, ми пропонуємо концептуальну модель, у якій WBV розглядається як потенційне джерело субклінічної легкої черепно-мозкової травми (m-TBI). Однак ця гіпотеза наразі ґрунтується переважно на непрямих доказах і потребує перевірки в дослідженнях за участю людей, які зазнають професійного впливу вібрації.
Long-term occupational exposure to low-frequency whole-body vibration (WBV) is a recognised risk factor for musculoskeletal disorders. Given that mechanical forces are transmitted systemically, similar effects may plausibly extend to the central nervous system (CNS), although this remains insufficiently investigated. Emerging evidence suggests that WBV exposure may act as a source of repetitive subclinical brain microtrauma, described as minimal (mi-TBI). These low-intensity insults do not produce immediate clinical symptoms or detectable abnormalities on conventional neuroimaging (CT or MRI), but may accumulate and contribute to delayed neuronal dysfunction and long-term neurological consequences. Oxidative stress appears to be central to this process. Increased reactive oxygen species production, combined with impaired antioxidant defenses, may induce lipid peroxidation, mitochondrial dysfunction, neuroinflammation, and blood–brain barrier disruption. Similar mechanisms are established in vibration-exposed peripheral tissues, supporting the plausibility of analogous CNS effects. This review examines the hypothesis that chronic WBV exposure contributes to CNS oxidative imbalance and early neurodegenerative processes. Particular emphasis is placed on oxidative stress biomarkers—including malondialdehyde (MDA), superoxide dismutase (SOD), glutathione peroxidase (GPx), and catalase (CAT)—as potential tools for detecting subclinical brain alterations. Additionally, neurofunctional evaluation and emerging technologies such as virtual reality–based tools, are highlighted for detecting subtle cognitive changes. By integrating mechanistic, molecular, and occupational perspectives, we propose a conceptual framework in which WBV is considered a potential source of subclinical mild traumatic brain injury (m-TBI). However, this hypothesis remains supported primarily by indirect evidence and requires validation in human occupational studies.
Academic discipline and sub-disciplines:
Neuroscience; Neurology; Neurobiology;